Możliwość zwolnienia z tytułu podatku od nieruchomości obiektów wpisanych do rejestru zabytków

wtorek, 14 sierpnia 2012
Faza: Aktualny stan faktyczny
Zagadnienie: Podatki lokalne
Autor: Agata Błaszczyk, doradca podatkowy nr 10930, Kancelaria Prawa Podatkowego A. Błaszczyk, J. Bartosiewicz sp. z o.o.
POWRÓT
Pytanie przedsiębiorcy

Spółka posiada nieruchomości – zarówno budynki, jak i otaczające je grunty – wpisane do rejestru zabytków, które wykorzystywane są do prowadzenia działalności gospodarczej. Obecnie Spółka planuje remont placów wokół posiadanych budynków. Spółka, po konsultacjach z Urzędem Miasta nie ma pewności, czy remontując place, również będzie miała możliwość skorzystania ze zwolnienia z podatku od nieruchomości, gdyż zgodnie ze zdobytymi w Urzędzie informacjami – takie prawo jej nie przysługuje.

Wstęp

Miasto uchwałą nr 60/VI/2007 wprowadziło zwolnienie z podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców podejmujących remonty i modernizację budynków zabytkowych wpisanych do rejestru zabytków. Prawo to przysługuje Spółce z tytułu posiadania nieruchomości, tj. zarówno gruntów jak i budynków, wpisanych do rejestru zabytków przeznaczonych na prowadzenie działalności gospodarczej, a związane jest także z wprowadzeniem na podstawie wspomnianej uchwały programów pomocy de minimis dla przedsiębiorców. Nie ma w tym przypadku znaczenia czy remont dotyczy budynku czy gruntu.

Rozwinięcie

W związku z dążeniem państwa do zachowania jak największej liczby zabytków, także tych będących w posiadaniu osób indywidualnych – wprowadzone zostały przepisy, które pomagają w ich utrzymaniu w jak najlepszym stanie, w taki sposób, aby nie było to zbytnim obciążeniem dla prywatnych posiadaczy. Jedną z takich możliwości są zwolnienia zawarte w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, a dokładnie w rozdziale II tej ustawy, regulującym kwestię podatku od nieruchomości.

Katalog obiektów, które podlegają opiece i ochronie został zawarty w art. 6 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U.2003.162.1568). Wyliczenie to ma charakter katalogu otwartego, a zatem jest jedynie przykładowe. Zgodnie z ww. artykułem ochronie i opiece podlegają między innymi, bez względu na stan zachowania, zabytki nieruchome będące, w szczególności krajobrazami kulturowymi, układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi, dziełami architektury i budownictwa, parkami, ogrodami i innymi formami zaprojektowanej zieleni, czy też miejscami upamiętniającymi wydarzenia historyczne bądź działalność. Ochronie podlegają także zabytki ruchome będące w szczególności dziełami sztuk plastycznych, rzemiosła artystycznego i sztuki użytkowej, kolekcjami stanowiącymi zbiory przedmiotów zgromadzonych i uporządkowanych według koncepcji osób, które tworzyły te kolekcje. Są to przykłady obiektów podlegających ochronie z katalogu otwartego zawartego we wspomnianym art. 6. Ponadto, zgodnie z przepisami, ochronie mogą podlegać nazwy geograficzne, historyczne lub tradycyjne nazwy obiektu budowlanego, placu, ulicy lub jednostki osadniczej.

Posiadanie jednak danego obiektu, np. zabytkowej nieruchomości nie jest samo w sobie wystarczające, aby objęty on został ochroną. Konieczne jest dokonanie wpisu do rejestru zabytków, które umożliwi również skorzystanie ze zwolnienia z obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości. Jak wynika z informacji przedstawionych przez podatnika wnioskującego o wydanie opinii – nieruchomości będące jego własnością spełniają warunek wpisu do właściwego rejestru.

Możliwość zwolnienia z podatku od nieruchomości zawarta została w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2010.95.613). Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt. 6 zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Zwolnienie z podatku dotyczy budynków (pałace, zamki, kamienice) i gruntów (ogrody, place, aleje) stanowiących wartości zabytkowe, potwierdzonych wpisem ich do rejestru zabytków. Do zwolnienia nie kwalifikuje się zabytkowych budowli, takich jak: mosty, fortyfikacje, budowle sportowe, cmentarze. Zwolnienie nie dotyczy także nieruchomości lub jej części w przypadku prowadzenia na jej obszarze działalności gospodarczej, np. restauracji, hotelu. Jednakże w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej ze zwolnienia wyłączona jest jedynie ta część zabytkowego budynku lub gruntu, która jest fizycznie zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Dla przykładu fakt umiejscowienia np. hotelu w części pałacu nie oznacza, że cały park okalający pałac jest wyłączony ze zwolnienia. Ze zwolnienia powinna być wyłączona tylko ta część gruntu, która służy wyłącznie prowadzeniu hotelu. Zajęcie na działalność gospodarczą budynku lub gruntu oznacza ich wyodrębnienie do prowadzenia tejże działalności. Sam fakt korzystania przez gości hotelowych z parkingów, dróg i alejek w parku nie jest przejawem ich zajęcia na prowadzenie działalności gospodarczej. Wynika to z faktu, iż nie są one wydzielone do prowadzenia działalności - służą także różnym innym celom.

Należy zwrócić uwagę na zwrot „indywidualnie” użyty w art. 7 ust. 1 pkt. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zgodnie z orzecznictwem (sygn. akt I SA/Go 720/08) zwrot „indywidualnie” należy rozumieć w ten sposób, że wpis musi dotyczyć odrębnie gruntu oraz budynku. Przepis ten nie pozwala na przyjęcie, że wpisanie budynku do rejestru zabytków automatycznie powoduje uznanie gruntu pod tym budynkiem za zabytek również objęty wpisem do rejestru zabytków, a tym samym dającym podstawę do zastosowania wobec tego gruntu zwolnienia podatkowego z przytoczonego przepisu (art. 7 ust. 1 pkt. 6).

Podatek od nieruchomości jest podatkiem pobieranym przez budżet gminy. Organem podatkowym właściwym w sprawie podatku od nieruchomości jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). W związku z tym, przepisy przewidują dla gmin możliwość uchwalenia dodatkowych zwolnień w zakresie tego podatku lub też ustalenia stawki podatku. Za sprawą aktów prawa miejscowego, samorząd terytorialny może ustanowić inny zakres lub wprowadzić inne zwolnienia z podatku od nieruchomości niż te zawarte w art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Gmina, czy też - jak to ma miejsce w przedmiotowym przypadku – miasto Lublin, może więc ustanowić zakres zwolnienia od tego podatku np. dla zabytków, w których prowadzona jest działalność gospodarcza.

W omawianym przypadku, Rada Miasta Lublin w dniu 15 marca 2007 r. uchwaliła Uchwałę nr 60/VI/2007 w sprawie wprowadzenia programów pomocy de minimis dla przedsiębiorców (pełna treść tej uchwały dostępna jest na stronie Internetowej Urzędu Miasta Lublin: http://bip.lublin.eu/bip/um/index.php?t=200&id=142961)

Uchwała ta wprowadziła na terenie miasta Lublin dwa programy dla przedsiębiorców w celu realizacji ulg i zwolnień podatkowych ustanowionych przez Radę Miasta Lublin:

1. Program pomocy de minimis udzielanej przedsiębiorcom tworzącym nowe miejsca pracy w zakładach na terenie miasta Lublin.

2. Program pomocy de minimis udzielanej przedsiębiorcom podejmującym remonty i modernizację budynków zabytkowych wpisanych do rejestru zabytków.

W omawianej sprawie znaczenie będzie miał program drugi. Zgodnie z załącznikiem nr 2 do uchwały nr 60/VI/2007 Rady Miasta Lublin z dnia 15 marca 2007 r. przewidziano możliwość udzielania pomocy de minimis w formie zwolnienia od podatku od nieruchomości budynków wpisanych do rejestru zabytków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, jeżeli są one utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków oraz jeżeli przeznaczono na modernizację i remonty tych budynków w roku podatkowym kwotę nie mniejszą niż dwukrotność należnego na dany rok podatku od nieruchomości. Zwolnieniu podlegają również grunty i budowle związane z budynkiem wpisanym do rejestru zabytków.

Opisana wyżej pomoc publiczna może być udzielona po spełnieniu określonych warunków (§ 4 uchwały), do jakich należy:

• rozpoczęcie modernizacji lub remontu istniejących budynków zabytkowych wpisanych do rejestru zabytków województwa lubelskiego, związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,

• wydatkowanie, w każdym roku, na modernizację lub remont budynku kwoty stanowiącej dwukrotność kwoty należnego podatku od nieruchomości w danym roku podatkowym,

• utrzymanie i konserwacja nieruchomości zgodnie z przepisami o ochronie zabytków.

Do kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą w ramach niniejszego programu zalicza się nakłady poniesione na modernizację i remonty obiektów zabytkowych z wyjątkiem kwot wydatkowanych na wyposażenie pomieszczeń.

W tym miejscu należałoby również zaznaczyć, że celem możliwości skorzystania z opisywanej ulgi podatkowej podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien dodatkowo spełnić warunki wynikające z przepisów pomocy publicznej. Podstawowym warunkiem z tej dziedziny jest nieprzekroczenie przez przedsiębiorcę maksymalnej kwoty uzyskania pomocy publicznej. Maksymalna wartość pomocy brutto, łącznie z wartością innej pomocy de minimis otrzymanej w różnych formach i z różnych źródeł w okresie 3 kolejnych lat podatkowych poprzedzających dzień uzyskania planowanej pomocy nie może przekroczyć kwoty stanowiącej równowartość 200 tys. euro, przy czym dla podmiotu gospodarczego działającego w sektorze transportu drogowego, wartość tej pomocy brutto nie może przekroczyć kwoty stanowiącej równowartość 100 tys. euro. Dla każdego przypadku nowej pomocy de minimis ustala się kwotę pomocy de minimis przyznaną w ciągu danego roku podatkowego oraz w ciągu poprzednich dwóch lat podatkowych. Opisywana sprawa dotyczy budynku wpisanego do rejestru zabytków w województwie lubelskim. W rejestrze znajdują się zarówno budynki, jaki i tereny działek, na których budynki są położone. Powyższe w opinii tut. Kancelarii pozwala na zastosowanie zwolnienia w podatku od nieruchomości zarówno w przypadku remontu placu, jak i budynku.